به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین عیسی عیسیزاده، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در مراسم عزاداری شهادت امام حسن مجتبی(ع) که در نمازخانه دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم برگزار شد، با استناد به آموزههای قرآن کریم و سیره اهلبیت(ع)، به تبیین دقیق ویژگیهای «دوست واقعی» از منظر کریم اهلبیت(ع) پرداخت.
وی در ابتدای این مراسم، با ذکر حدیثی از رسول خدا(ص) که فرمودند: «اَلْحَسَنُ وَ اَلْحُسَیْنُ سَیِّدَا شَبَابِ أَهْلِ اَلْجَنَّةِ» (حسن و حسین آقای جوانان بهشت هستند)، بحث خود را با تأکید بر نقش بنیادین همنشین در شخصیتسازی انسان آغاز کرد.
استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: بدون شک عامل سازنده شخصیت انسان ـ بعد از اراده، خواست و تصمیم او ـ امور مختلفی است که از اهم آنها همنشین، دوست و معاشر است؛ چرا که انسان خواه و ناخواه، تأثیرپذیر است و بخش مهمی از افکار و صفات اخلاقی خود را از طریق دوستانش میگیرد. این حقیقت، هم از نظر علمی و هم از طریق تجربه و مشاهدات حسی به ثبوت رسیده است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی افزود: این تأثیرپذیری از نظر منطق اسلام تا آن حد است که امیرمؤمنان علی(ع) درباره نقش دوست در شناخت افراد میفرمایند: «هرگاه ارزیابی شخصیت و رفتار کسی برای شما مشکل شد و پایبندی او را به دین نمیدانستید، به دوستانش نظر کنید. اگر دوستان او متعهد به دین بودند، او نیز پیرو دین خداست و اگر نسبت به دین بیتوجه و بیقید بودند، او نیز بهرهای از آیین حق ندارد.» (بحارالانوار، ج ۷۴، ص ۱۹۷). چنانکه گفتهاند: «تو اول بگو با کیان زیستی / پس آنگه بگویم که تو کیستی».
حجتالاسلام والمسلمین عیسیزاده با اشاره به نگاه قرآن کریم به مسئله رفاقت، اظهار داشت: قرآن کریم در آیاتی از رفاقت و دوستی با دشمنان خدا، گنهکاران و آلودهدامنان هشدار داده و ما را از آنان بر حذر داشته است، حتی اگر این افراد از خویشان و نزدیکان ما باشند. اسلام، با وجود تأکید بسیار بر صله رحم، تصریح میکند که اگر اینان بر صراط حق و راه خدا نیستند، نباید با آنان دوستی کرد. وی در این راستا به آیه ۲۲ سوره مجادله استناد کرد: «گروهی را نمییابی که به خدا و روز قیامت ایمان داشته باشند ولی با کسانی که با خدا و پیامبر او مخالفت و دشمنی میکنند، دوستی داشته باشند، گرچه از پدران، یا فرزندان یا برادران یا خویشان آنها باشند».
استاد حوزه علمیه در بخش اصلی سخنان خود با عنوان «ویژگی دوست خوب از منظر امام حسن مجتبی(علیهالسلام)»، به نقل از جنادة بن ابیامیه در لحظات شهادت امام(ع) گفت: امام حسن مجتبی(ع) در پاسخ به درخواست موعظه، معیارهای یک رفیق خوب را اینگونه ترسیم فرمودند که اگر نیاز به گرفتن رفیق داشتی، با کسی رفاقت کن که این ویژگیها را داشته باشد:
۱. زینت تو باشد: همراهیاش تو را زینت دهد (یعنی کردار و رفتارش در موقع همراهی با تو نزد دیگران موجب آبروی تو گردد و مانند زینتی برای تو باشد).
۲. حفظ آبرو: هرگاه خدمت او کردی، آبروی تو را حفظ کند.
۳. یاریکننده: اگر از او کمک خواستی تو را کمک کند.
۴. تأییدکننده گفتار: هرگاه سخن گفتی گفتارت را تصدیق کند.
۵. حمایت در مقابل دشمن: هر زمان بر دشمن حمله کردی تو را تقویت کند.
۶. برطرفکننده مشکلات: اگر در کارت شکستی پیدا شد برطرف کند.
۷. فراموش نکردن نیکی: هرگاه نیکی از تو دید فراموش نکند.
۸. پاسخ به نیاز و پیشدستی در عطا: اگر دست مسألت به سویش دراز کنی از عطایش محرومت ننماید، و اگر به زبان نیاوری او در عطا پیشدستی کند.
۹. بلا نرسیدن از سوی او: هرگاه سختیها و بلاها به او رو آورد، تو را بدحال نکند و رفاقت کن با کسی که از ناحیه او به تو گرفتاری و بلایی نرسد.
۱۰. منحرف نکردن: به واسطه او در روشها انحرافی پیدا نشود.
۱۱. مقدم داشتن: اگر گاه تقسیم (مال یا غیر آن) میان شما نزاعی درگرفت، تو را بر خویش مقدم بدارد.
(منبع: بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۱۳۹)
نظر شما